XÃ HỒNG MINH KHAI MẠC LỄ HỘI ĐỀN VÂN ĐÀI NĂM 2026: SÂU NẶNG NGHĨA TÌNH GIAO CHẠ TRUYỀN THỐNG
Chiều ngày 24/10 (tức ngày 15 tháng 9 năm Bính Ngọ), tại Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh Đền Vân Đài, xã Hồng Minh trang trọng tổ chức Lễ khai mạc Lễ hội truyền thống đền Vân Đài năm 2026.
Đại biểu tỉnh, đại biểu 02 xã: Hồng Minh, Long Hưng và chạ chị Tam Đường cùng bà con nhân dân thôn ChÍ Minh tham dự khai mạc lễ hội đền Vân Đài (thôn Chí Minh, xã Hồng Minh)
Về dự lễ khai mạc, đại biểu tỉnh Hưng Yên có đồng chí Bùi Trung Kiên, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh.
Về phía xã Hồng Minh có đồng chí Trần Minh Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã; đồng chí Phạm Văn Soi, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy; đồng chí Lưu Quang Phóng, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã; các đồng chí trong Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đảng bộ, lãnh đạo các phòng, ban, ngành, đoàn thể, Ban Chi ủy, Ban Công tác Mặt trận các thôn, các doanh nghiệp; cùng công đảo nhân dân trong thôn Chí Minh và những người con xa quê thôn Chí Minh.
Về phía xã bạn Long Hưng, đoàn đại biểu do đồng chí Vũ Thị Hương, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã làm trưởng đoàn cùng đi có đồng chí Bùi Hảo Dương, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ, Phó Chủ tịch UBND xã, cùng cấp ủy, Ban Công tác Mặt trận và đông đảo bà con nhân dân chạ chị Tam Đường đã về chung vui, dâng hương ngày hội.
Đồng chí: Trần Minh Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã; đồng chí: Lưu Quang Phóng, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã đánh Trống, Chiêng khai mạc lễ hội đền Vân Đài (thôn Chí Minh, xã Hồng Minh)
Trong không khí trang nghiêm, tiếng trống hội và những điệu múa truyền thống do các cô gái Vân Đài biểu diễn đã mang đến sắc thái tươi vui nhưng không kém phần tôn kính. Tiếp đó, tiếng trống khai hội do đồng chí Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Trần Minh Tuấn điểm nhịp cùng hồi chiêng linh thiêng do đồng chí Chủ tịch UBND xã Lưu Quang Phóng gióng lên đã chính thức mở hội đền Vân Đài năm 2026. Lãnh đạo hai địa phương cùng các cơ quan, đơn vị, con em xa quê đã dâng lên Thánh Mẫu những lẵng hoa tươi thắm, biểu thị lòng thành kính và tri ân sâu sắc.
Đại biểu tỉnh và hai xã: Hồng Minh và Long Hưng dâng hương và tặng hoa tại lễ khai mạc lễ hội đền Vân Đài (thôn Chí Minh, xã Hồng Minh)
Tại buổi lễ, các đại biểu và nhân dân đã cùng ôn lại thân thế, sự nghiệp của Thánh Mẫu Diệu Dung công chúa (tự Diệu Từ Dong). Theo thần tích, bà là con gái Đức Phật hoàng Trần Nhân Tông, em gái Công chúa Huyền Trân (Diệu Từ Ân). Dưới triều Đức Phật hoàng Trần Nhân Tông cai trị bà được giao trọng trách tổ chức sản xuất lương thực, cung ứng quân nhu cho triều đình. Với tầm nhìn và lòng quả cảm, bà đã cùng nhân dân quai đê ngăn mặn, khai khẩn vùng bãi bồi ven sông thành đồng ruộng phì nhiêu. Một lần đi qua vùng đất có 36 gò nổi giữa mênh mang sóng nước, trông thấy vầng mây ngũ sắc tựa đài sen huyền diệu, bà đã đặt tên cho mảnh đất này là Vân Đài. Tri ân công lao to lớn ấy, vua Trần đã sắc phong bà là "Trung Hưng Thượng Đẳng Thần", cho phép nhân dân muôn đời phụng thờ. Đền Vân Đài đã vinh dự được UBND tỉnh cấp bằng xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh theo Quyết định số 94/QĐ-UB ngày 01/10/2004.
Nét đặc sắc, lắng đọng bậc nhất làm nên linh hồn của lễ hội đền Vân Đài chính là tục "giao chạ" giữa hai làng Tam Đường (xã Long Hưng) và Vân Đài (nay thuộc thôn Chí Minh, xã Hồng Minh). Xuất phát từ tình cảm ruột thịt giữa hai nàng công chúa triều Trần, nhân dân hai nơi đã kết nghĩa chạ chị (Tam Đường) và chạ em (Vân Đài). Hơn 700 năm lời thề giao hảo, coi nhau như người một nhà và tục lệ không kết hôn giữa hai làng vẫn được các thế hệ con cháu nâng niu, gìn giữ. Theo lệ cũ, cứ đến ngày rằm tháng Hai (ngày giỗ Công chúa Huyền Trân), chạ em Vân Đài lại dâng lễ sang Tam Đường; và tới rằm tháng Chín (ngày hóa của Thánh Mẫu Diệu Dung), người dân chạ chị Tam Đường lại rộn rã rước lễ sang đền Vân Đài chung lo việc họ.
Mâm Cỗ Cá thờ tại buổi lễ khai mạc lễ hội
Góp phần tạo nên phong vị độc đáo cho ngày hội giao chạ là tục dâng "Cỗ cá thờ". Những con cá trôi, trắm, chép được chăm sóc cẩn trọng, chế biến giữ nguyên vảy, nhồi đượm các gia vị thảo mộc dân gian rồi đem rán chín nguyên con, dâng lên bàn thờ Mẫu với lòng thành kính cầu cho quốc thái dân an, mùa màng tươi tốt. Tình nghĩa giao chạ bền chặt này cũng là một trong những mảnh ghép quan trọng cấu thành giá trị văn hóa của Lễ hội Đền Trần được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
Đồng chí: Lưu Quang Phóng, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã phát biểu khai mạc lễ hội đền Vân Đài (thôn Chí Minh, xã Hồng Minh)
Phát biểu chỉ đạo tại lễ khai mạc, đồng chí Lưu Quang Phóng, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã ghi nhận, biểu dương tinh thần trách nhiệm của Ban Tổ chức, Ban Công tác Mặt trận và nhân dân thôn Chí Minh trong việc bảo tồn, chuẩn bị chu đáo cho lễ hội. Đồng chí nhấn mạnh: Di tích Đền Vân Đài là tài sản văn hóa vô giá, là điểm tựa tâm linh và biểu tượng của tinh thần lao động, mở đất quật cường của tiền nhân. Để phát huy hơn nữa giá trị di tích, đồng chí đề nghị cấp ủy, chính quyền và các đoàn thể địa phương nghiêm túc triển khai hiệu quả Luật Di sản văn hóa, giữ gìn cảnh quan môi trường xanh - sạch - đẹp, đảm bảo an ninh trật tự. Đồng thời, cần đẩy mạnh công tác xã hội hóa tu bổ di tích, khơi dậy nguồn lực văn hóa tinh thần nội sinh, đưa nét đẹp văn hóa tâm linh trở thành động lực xây dựng quê hương Hồng Minh ngày càng văn minh, giàu đẹp.
Lễ hội truyền thống đền Vân Đài năm 2026 diễn ra trọn vẹn trong 3 ngày, từ ngày 23 đến hết ngày 25/10/2026 (tức từ ngày 14 đến ngày 16 tháng Chín năm Bính Ngọ). Trước đó, vào ngày 14/9 Âm lịch, ban tổ chức đã trang trọng cử hành lễ rước chân nhang từ miếu lăng mộ về đền chính và cử đoàn kiệu, cờ hoa đón chạ chị Tam Đường tiến vào thực hiện nghi thức chủ tế theo lệ xưa. Trong những ngày hội, các hoạt động văn hóa tâm linh như lễ thánh, hát chầu văn, biểu diễn nghệ thuật chèo, giao lưu văn nghệ diễn ra sôi nổi. Đặc biệt, sáng ngày 16/9 Âm lịch, đại diện chạ chị Tam Đường sẽ cùng địa phương đến thăm hỏi, động viên các gia đình chính sách, người cao niên tại thôn Chí Minh trước khi bước vào lễ tế tạ, khép lại một kỳ lễ hội thắm tình chị em đoàn kết, nghĩa xóm tình làng./.
